Newydd i Amgylchedd Cymru

Mae Amgylchedd Cymru yn unigryw yn y gwasanaeth mae’n ei ddarparu i’r prosiectau a gefnogai. Mae llawer o grwpiau yn dod atom gyda diddordeb mewn cofrestru er mwyn cael cymorth o’r fath gan Swyddog Datblygu pwrpasol. Bob mis, caiff ceisiadau eu hadolygu a’u trafod i benderfynu a ydynt yn addas i gael eu cofrestru ag Amgylchedd Cymru. Mae’r tîm yn asesu cryfderau, gallu ac arferion cynaliadwy’r prosiect, yn ogystal â’i nodau a’i amcanion cyffredinol. Yna mae’r tîm yn penderfynu a ddylid cofrestru’r prosiect ag Amgylchedd Cymru ai peidio. I’r rheini sy’n llwyddo, maent yn cael statws prosiect cofrestredig ac yn cael mynediad at ystod o grantiau i ddatblygu eu prosiect. Os nad yw grŵp yn llwyddo i gofrestru ei brosiect, mae’r tîm yn dal i roi cymorth iddynt er mwyn darganfod opsiynau eraill. Mae’r tîm hefyd yn eu cynorthwyo i ailddatblygu’r prosiect maent am ei gynnal a allai fod yn addas i’w gofrestru yn y dyfodol. Mae Amgylchedd Cymru yn cofrestru 30 o brosiectau’r flwyddyn. Mae bob un yn amrywiol yn ei nodau a’i amcanion ond mae ganddynt un peth yn gyffredin, sef eu hymroddiad i Ddatblygu Cynaliadwy ac i weithredu dros yr amgylchedd.

Mae’r ddolen ganlynol yn rhoi manylion prosiectau sydd wedi cofrestru ag Amgylchedd Cymru yn ddiweddar, ynghyd â’u lleoliad, eu gwefan a’u prif weithgareddau – gobeithio y cewch eich ysbrydoli!

http://prezi.com/5re-etdkjv-w/environment-wales-projects-prosiectau-amgylchedd-cymru/

New to EW

Environment Wales is unique in the service it provides to the projects it supports. Many groups approach us with an interest in registering to receive such support from a dedicated Development Officer. Each month applications are put forward for review and are discussed to determine their suitability as an EW registered project. The team assess the strengths, capacity and sustainable practices as well as the overall aims and objectives of the project. Then the team makes a decision about registering the project with Environment Wales. For those that are successful, they are granted registration status and permitted access to a range of grants available to develop their project. If a group is unsuccessful the team continues to provide support to enable them to discover other options. They also assist them to redevelop the project they want to undertake which may be suitable for future registration. Environment Wales registers up to 30 projects a year. Each is diverse in its aims and objectives but they all have one thing in common which is their commitment to Sustainable Development and action on the environment. The following posts give details of projects recently registered with Environment Wales, together with their location, website and principal activities – we hope you are inspired!

http://prezi.com/5re-etdkjv-w/environment-wales-projects-prosiectau-amgylchedd-cymru/#

 

Gair gan Swyddog Datblygu

Yn yr un modd â holl grantiau Amgylchedd Cymru, rydyn ni’r Swyddogion Datblygu yn cael ein hariannu 75% drwy’r fenter, a rhaid i’r 25% arall ddod gan ein partneriaid craidd, Groundwork Caerffili yn f’achos i. Steve B

Rai blynyddoedd yn ôl gofynnodd Groundwork Cymru i mi ddyfeisio prosiect a fyddai’n cyd fynd â’n hamcanion craidd ac yn helpu i ddenu 25% mewn cyllid cyfatebol. Felly dechreuais feddwl, sut allwn ddefnyddio fy nghymwysterau a’m sgiliau a beth fyddwn yn hapus i’w wneud? Fe’m trawyd gan yr ateb bron ar unwaith; byddwn yn sefydlu prosiect addysg ac ymwybyddiaeth blodau gwyllt i gynyddu dealltwriaeth o’r rôl hanfodol y mae cynefinoedd blodau gwyllt yn ei chwarae yn y byd modern.

Steve at GreenshootsA wyddoch ein bod wedi colli 98% o’n dolydd llawn blodau gwyllt ers yr ail ryfel byd ac yn anffodus ni ellir eu hail-greu’n hawdd gyda phecyn hadau. Mae angen sefydlu systemau a chysylltiadau cymhleth rhwng y blodau a ffyngau’r pridd (mycorhisa) cyn i gynefin amrywiol a dynamig ffurfio. Rydym yn dibynnu ar gynefinoedd naturiol, gan gynnwys cynefinoedd blodau gwyllt, i ddarparu dŵr glân i ni, helpu i leddfu llifogydd a darparu cartref a bwyd i nifer o rywogaethau gan gynnwys y rheini sy’n gwneud cyfraniad mawr at ein heconomi ac at ddiogelwch y cyflenwad bwyd. Mae ganddynt hefyd gymaint o amrywiaeth enynnol nes fod hyd at 75% o’n holl feddyginiaethau wedi deillio’n wreiddiol o blanhigion. Ac os nad yw hynny’n ddigon maent yn le gwych i ymlacio, sydd wedi’i brofi’n glinigol hefyd gyda llaw.

Felly dros y ddwy flynedd diwethaf rwyf wedi bod yn rhoi pecynnau addysg at ei gilydd, yn helpu grwpiau i sicrhau cyllid i dyfu eu cynefinoedd blodau gwyllt eu hunain ac wedi hau dros 42,502 m2 o hadau blodau gwyllt yn uniongyrchol. Rwyf wedi creu gwefan addysg a dechrau llunio adnodd adnabod arlein sydd wedi golygu treulio dyddiau’r haf yn y wlad yn tynnu lluniau; mae’n waith caled ond rhaid i rywun ei wneud!

DO you know

As with all the Environment Wales grants, us Development Officers are 75% funded through the initiative, the remaining 25% has to be found by our core partners, in my case Groundwork Caerphilly.

A few years back I was asked, by Groundwork Wales, to come up with a project aligned Steve Bto our core objectives and one which could help draw in 25% match funding. So I got to thinking, how could I use my qualifications and skills and what would I be happy doing? The answer hit me almost instantly; I would set up a wildflower education and awareness project to increase understanding of the vital role wildflower habitats play in modern life.

Did you know that we have lost 98% of our wildflower rich meadows since the second world war and unfortunately they can’t be easily recreated with a packet of seeds. Complex systems and relationships need to be established between the flowers and soil funguses (mycorrhiza) before a diverse and dynamic habitat is formed. We rely on natural habitats, wildflower habitats included, to provide us with clean, fresh water, to help alleviate flooding and provide a home and food for many species including those which contribute significantly to our economy and food security. They also harbour such genetic diversity that up to 75% of all our medicines were originally derived from plants. And if that isn’t enough they are just a great place to relax, which by the way is also clinically proven.

Steve at GreenshootsSo over the last couple of years I have been putting together education packs, helping groups secure funding to grow their own wildflower habitats and have directly sown over 42,502 m2  of wildflower seeds. I have put together an education website and started compiling an online identification tool which has seen me spending summer days in the countryside taking pictures; its hard work but someone has to do it!

 

Dyna wahaniaeth a wna ‘Mind’

Yn Amgylchedd Cymru rydym yn cefnogi mudiadau amrywiol sy’n gweithio ar brosiectau’r un mor amrywiol sydd ag un amcan cyffredin: cynnal gwaith gwirfoddol i ddiogelu a gwella’r Amgylchedd. Un o’r prosiectau rydym yn ei gefnogi yw Prosiect Rhandir ‘Mind Diggers’, a gynhelir gan Mind Caerdydd i ddatblygu’r rhandir er mwyn darparu cyfleoedd garddio i bobl ag anawsterau iechyd meddwl. Mae’r prosiect yn rheoli .025 erw ar safle Rhandiroedd Colchester Avenue; mae wedi’i leoli yn y gymuned leol ac yn helpu i gynyddu hunanbarch a hunanhyder y gwirfoddolwyr ac annog gweithgaredd awyr agored, ymarfer corff a byw’n iach.Mind diggers

Cofrestrodd y prosiect ag Amgylchedd Cymru yn 2006 ac mae wedi cael cyllid a chymorth i ddatblygu seilwaith y prosiect tyfu a oedd yn cynnwys codi twnnel polythen mawr. Mae’r twnnel wedi bod o fudd i’r grŵp mewn sawl ffordd; ymestyn y tymor tyfu, darparu cysgodfa a mwy o opsiynau hyfforddi i’r grŵp. Roedd y prosiect yn darparu gwasanaeth fan a oedd yn cynnig garddio a thirlunio i’r gymuned leol – menter gymdeithasol a oedd yn cael ei rhedeg gan wirfoddolwyr. Roedd y gwirfoddolwyr yn symud ymlaen i’r fenter gymdeithasol unwaith roeddynt wedi magu sgiliau; roedd prosiect y rhandir nid yn unig yn cynorthwyo gwirfoddolwyr i ennill y sgiliau hyn ond yn meithrin amgylchedd a oedd yn hwb i hunanhyder a lles.

Prepped plots Mind DiggersSylweddolodd y grŵp fod y prosiect yn ehangu a gwnaeth gais i Amgylchedd Cymru am grant Rheoli i ddatblygu’r prosiect. Yn 2008 cafodd y grŵp gyllid ar gyfer swydd ran amser (3 diwrnod yr wythnos) i ddatblygu’r prosiect. Bu i ddeiliad cyntaf y swydd reoli’r prosiect tirlunio ochr yn ochr â’r swydd a ariannodd Amgylchedd Cymru. Oherwydd llwyddiant y prosiect symudodd hi ymlaen i reoli’r prosiect tirlunio yn llawn amser a chafwyd Rheolwr Prosiect yn ei lle i barhau â’r gwaith. Prif dasgau deilydd y swydd yw goruchwylio a chynllunio holl weithgareddau’r rhandir a sicrhau bod y prosiect yn rhedeg yn esmwyth. Mae hyn yn cynnwys gweithio gyda’r gwirfoddolwyr yn y rhandir mewn rôl ymarferol iawn, darparu cymorth un wrth un pan fo angen neu gydlynu grwpiau; sicrhau iechyd a diogelwch gwirfoddolwyr a defnyddwyr y gwasanaethau, recriwtio, goruchwylio, mentora a hyfforddi gwirfoddolwyr, a phlannu yn yr ardd. Mae gan y prosiect bolisi drws agored, gall bobl gyfeirio eu hunain ond hefyd gallant gael eu cyfeirio gan asiantaethau sy’n ymwybodol o’r prosiect – gan gynnwys gan ddoctoriaid oherwydd y buddion cymdeithasol a’r buddion i iechyd a lles a gysylltir â garddio / ‘ymarfer corff Polly tunnel Mindgwyrdd’. Mae’r gwirfoddolwyr yn mynd drwy broses gynefino drylwyr sy’n cynnwys cwblhau seren ganlyniadau sy’n olrhain pellter a deithiwyd am yr arbenigedd a fagwyd wrth wirfoddoli gyda’r prosiect megis garddio a sgiliau bywyd. Mae’r prosiect wedi annog cyfranogwyr, sy’n aml yn dioddef problemau iechyd meddwl amrywiol, i fod yn agored a theimlo’n ddiogel yn y rhandir. Wrth i’r gwirfoddolwyr ddatblygu maent yn dod yn fentoriaid i wirfoddolwyr newydd ac yn symud ymlaen at waith cyflogedig – sydd o ganlyniad i’r cyswllt cychwynnol hwnnw â phrosiect Mind Diggers a’r rheini sy’n rhan ohono. Enghraifft nodedig o lwyddiant y prosiect yw un o gyn ddefnyddwyr gwasanaethau’r

Helena and Joe Mind team

Helena and Joe Mind team

grŵp a ddechreuodd wirfoddoli a chymryd rhan yng ngweithgareddau’r prosiect ar ôl cael ei gyfeirio yno. Wrth i’w wybodaeth gynyddu, felly hefyd y gwnaeth ei hyder. Oherwydd ei ddiddordeb a’i ddealltwriaeth o blanhigion ac anifeiliaid dechreuodd annog a hyfforddi gwirfoddolwyr eraill a defnyddwyr gwasanaethau am yr amgylchedd a bywyd gwyllt. Cynyddodd ei gyfraniad at y prosiect, o ran syniadau a chyfeiriad ac mae ef bellach yn wenynwr hyfforddedig, gan ofalu am wenyn yn y rhandir, a bydd yn parhau i arwain y prosiect fel y Rheolwr Prosiect newydd o fis Ebrill2014.

Dyma’r prosiect cyntaf o’i fath, mewn cysylltiad â Mind Caerdydd – sy’n cysylltu pobl drwy fyd natur a thyfu. Gall llwyddiant prosiect ‘Mind Diggers’ fod o fudd i elusennau iechyd meddwl eraill yng Nghymru drwy efelychu model y prosiect. Mae’r cymorth gan hive mindgymheiriaid, gwerthfawrogiad o fyd natur, byw’n iach a thyfu bwyd i gyd yn cyfrannu at les ac iechyd yn gyffredinol – dyna’r gwahaniaeth a wna Mind!

What a difference a ‘Mind’ makes

At Environment Wales we support an assortment of organisations working on equally as diverse projects with one common aim: to undertake voluntary action to protect and improve the Environment.  One of the projects that we support is Mind Diggers Allotment Project, delivered by Cardiff Mind to develop an allotment site, in order to provide gardening opportunities for people with mental health difficulties.  The project manages a .025 acre patch on the Colchester Avenue Allotment site; it is situated in the local community and so helps to increase the self-esteem and self-confidence of the volunteers and encourages outdoor activity, exercise and healthy living.Mind diggers

The group registered with Environment Wales in 2006 and have received funding and support to develop the infrastructure of the growing project which included the erection of a large poly-tunnel. This feature has benefitted the group in a myriad of ways; extended the growing season, it acts as a shelter and provides the group with increased training options.  The project provided a van service that offered gardening and landscaping to the local community – a social enterprise run by volunteers. The volunteers progressed onto the social enterprise once skills were acquired; the allotment project not only assisted volunteers to gain these skills but fostered an environment that generated self-confidence and well-being.

Prepped plots Mind DiggersThe group acknowledged that the project was expanding and applied to Environment Wales for a Management grant to develop the project. In 2008 the group were awarded funding for a part-time post (3 days/wk) to develop the project. The first postholder managed the landscape project alongside the EW funded post. Due to the success of the project she moved on to manage the landscape project –full time- and was replaced by a Project Manager to continue the tenure. The main tasks of the postholder are to oversee and plan all allotment activities and ensure the smooth running of the project. This includes working with the volunteers at the allotment in a very hands-on role, providing one-to-one support where necessary or coordinating groups; ensuring health and safety of volunteers and service users, volunteer recruitment and supervision, mentoring, coaching and horticultural planning. The project has an open door policy, people are able to self refer but can also be signposted by agencies that are aware of the project – this includes GP referrals due to the recognised social, health and well-being benefits associated with allotmenteering / ‘green exercise’. The volunteers undertake a Polly tunnel Minddetailed induction process which includes completion of an outcomes star that tracks distance travelled for expertise gained throughout their involvement with the project such as gardening as well as life skills.  The project has encouraged participants, often suffering from a range of mental health issues, to open up and feel safe in the allotment environment. As the volunteers develop they have become mentors to new volunteers

Helena and Joe Mind team

Helena and Joe Mind team

and progressed onto paid employment- this is as a result of that initial contact with the Mind Digger project and those involved. The success was particularly exemplified by an ex-service user of the group, who, after his referral became a volunteer and took part in activities at the project. As his knowledge grew, so did his confidence. Due to his interest and understanding of flora and fora he encouraged and trained other volunteers and service users about the environment and wildlife. He started to input more into the project, in terms of ideas and direction and is currently a trained bee keeper, caring for bees situated at the allotment, and will continue leading the project as the new Project Manager from April 2014.

This is the first project of its kind, associated with Cardiff hive mindMind – in connecting people through nature and growing. The success of the ‘Mind Diggers’ project has benefits as a replicable model for mental health charities in Wales.  The peer support, wildlife appreciation, healthy living and food growing all contribute to well-being and an improvement to health overall – what a difference a mind makes!

Troedio drwy dreftadaeth

Saif cymuned Llandre bum milltir i’r gogledd o Aberystwyth. Mae’n le bendigedig yn llawn hanes, diwylliant a threftadaeth naturiol ar garreg drws. Ymysg y nodweddion  y mae enghraifft brin o borth mynwent cynnar, Castell Gwallter a ffynnon iachusol sy’n boblogaidd ymysg twristiaid sydd am wybod mwy am hanes y gymuned arbennig hon.

Ein pwrpas, fel tîm yn ymweld â’r ardal, oedd mynd i gyfarfod tîm Amgylchedd Cymru a Llandre oedd yn cael ei gynnal yn eglwys hanesyddol Llanfihangel Genau’r Glyn. Roedd y lleoliad o bwys penodol i’r tîm gan mai dyma gartref Prosiect Amgylcheddol Treftadaeth Llandre. Cofrestrodd y prosiect ag Amgylchedd Cymru yn 2009 er mwyn ceisio datblygu hafan i bobl a byd natur. Mae’r grŵp yn cefnogi gwirfoddolwyr, sy’n aml yn gwella o gamddefnyddio sylweddau, i gynnal prosiectau ymarferol i adfer y coetir a gwneud y fynwent hanesyddol yn ddiogel, gan ei gwneud yn haws i fynd i bob rhan o’r fynwent sydd ar lethr serth.

Roger Haggar LlandreAmser cinio roedd yn fraint gan y tîm i gael taith o’r safle gan Ysgrifennydd/trysorydd y prosiect ac aelod gweithgar, Roger Haggar. Yn ei oferôls glas cychwynnodd y daith y tu allan i eglwys Llanfihangel a rhoi ychydig o hanes yr eglwys a’r ardal i ni, gan egluro bod y coetir, wrth ymyl yr eglwys, wedi’i glirio’n llwyr yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf. Cafodd yr ardal ei meddiannu gan goed tal, tenau – o ganlyniad i’r aildyfiant dwys a ddigwyddodd ar ôl clirio’r safle. Er i lawer o goed gael eu cwympo, llwyddodd rhai coed hynafol yn y rhan ddeheuol i oroesi; eglurodd fod yr ardal hon yn y gofrestr dros dro o goetiroedd hynafol. Wrth i’r tîm ymlwybro o amgylch y fynwent, tynnodd Roger ein sylw at rai o’r cerrig beddi a’r hanesion y tu ôl i’r bobl sy’n gorwedd yno. Cawsom wybod bod estyniad i’r fynwent wedi’i greu, wrth i amser fynd yn ei flaen, a olygodd nad oedd y safle gwreiddiol yn cael ei reoli gymaint. Wrth i amser fynd rhagddo dechreuodd y coed a oedd yn rhannu’r tir achosi difrod i’r cerrig coffa – gan ddirywio treftadaeth yr ardal. Dyma pryd y ffurfiwyd grŵp Treftadaeth Llandre, fel grŵp wedi’i gyfansoddi, er mwyn diogelu’r ardal hon i genedlaethau’r dyfodol a rheoli’r amgylchedd. Cydweithiodd y grŵp â’r Comisiwn Coedwigaeth i gynhyrchu cynllun rheoli ar gyfer y coetir a’r fynwent ynddo.

Wrth i ni barhau i ddringo’r llechwedd serth, roedd yn glir bod yr ardal yn cael ei rheoli Yew at llandremewn modd sensitif. Mae’r grŵp wedi cynnal y coetir a’r fynwent er mwyn hybu bioamrywiaeth, gwella mynediad i ymwelwyr a gofalu am feddi aelodau blaenorol o’r gymuned. Y nodwedd naturiol fwyaf trawiadol yno yw ywen 2,000 o flynyddoedd oed sy’n rhan o dreftadaeth fyw Llandre. Mae’n nodwedd eiconig ac yn ychwanegu at fawredd y safle unigryw hwn. Roedd tîm Amgylchedd Cymru wedi’i gyfareddu gan Roger wrth iddo barhau i roi gwybodaeth am y gwaith adfer a wnaed gan y gwirfoddolwyr. Rhoddodd wybod i’r tîm am y datblygiadau a wnaed i wella mynediad a diogelwch y coetir, Llandre hillside grave 2a rhannau o’r hen fynwent yn y coed ar y llethrau. Mae’r gwirfoddolwyr wedi cadw rheolaeth ar rai o’r ffawydd – gan gwtogi eu copaon i leihau’r perygl o’r coed yn hollti neu’n cwympo – ac maent hefyd wedi symud rhywogaethau goresgynnol oddi yno, clirio llwybrau a chryfhau rhannau drwy ailbwyntio waliau cerrig, gan ddefnyddio deunyddiau traddodiadol.

Ar ddiwedd y daith eglurodd Roger gynlluniau at y dyfodol a’r gwaith mae ef a’r gwirfoddolwyr yn gobeithio ei gynnal. Diolchodd i’w Swyddog Datblygu ac Amgylchedd Cymru am eu cymorth i’r grŵp gan fod y cymorth hwn wedi’u cynorthwyo i ddiogelu’r man pwysig hwn a’i gynnal ar gyfer treftadaeth cymuned Llandre.

I gael gwybodaeth am Brosiect Amgylcheddol Llandre a grŵp Treftadaeth Llandre ewch ar Llandrewefan y grŵp sy’n rhoi hanes yr ardal a’r gwaith cadwraeth yno yn y fynwent unigryw hon: http://www.llandre.org.uk/